جدیدترین جدول پاسپورت کشورها در سال 2025 (رتبه بندی جامع)

جدیدترین جدول پاسپورت کشورها در سال 2025 نشون میده که سنگاپور و اسپانیا با بیشترین مقاصد بدون ویزا، در صدر قدرت پاسپورت های جهانی قرار دارن. این رتبه بندی بر اساس شاخص های معتبری مثل هنلی و آرتون کپیتال انجام شده و اطلاعات مهمی رو برای برنامه ریزی سفر، مهاجرت یا حتی یه سرمایه گذاری حسابی بهمون میده.

تا حالا شده به این فکر کنین که پاسپورتتون چقدر قدرت داره؟ یا مثلاً دوست داشتین بدونین با پاسپورت ایران به چند تا کشور میشه بدون ویزا سفر کرد؟ خب، این ها سوال هایی هستن که این روزها خیلی ها دنبال جوابشون می گردن. دنیای امروز خیلی پویاتر از گذشته شده و برای همین، قدرت پاسپورت کشورها هم دائم در حال تغییر و تحوله. این قضیه نه فقط برای کسایی که اهل سفر و گشت وگذارن مهمه، بلکه برای دانشجویان، متخصصان، کارآفرینان و حتی کسایی که صرفاً دنبال اخبار بین المللی هستن هم حسابی جذابیت داره. یه پاسپورت قوی یعنی آزادی بیشتر، دسترسی راحت تر به فرصت های جهانی و دردسر کمتر برای عبور از مرزها. تو این مقاله قراره بریم سراغ جدیدترین جدول پاسپورت کشورها در سال 2025 و ببینیم کدوم پاسپورت ها تو اوج قدرت هستن، کدوم ها ته لیست و پاسپورت خودمون تو چه وضعیتیه. تا آخرش با ما باشین تا حسابی تو این زمینه اطلاعاتتون رو آپدیت کنین.

شاخص های اصلی رتبه بندی پاسپورت های جهان (فرقشون چیه؟)

حتماً دیدین که هر چند وقت یه بار یه لیستی از قدرتمندترین پاسپورت دنیا 2025 میاد و بعضی وقتا هم رتبه ها با هم فرق دارن. این اختلاف ها دلیل داره و برمی گرده به این که موسسه های مختلف، از معیارهای متفاوتی برای رتبه بندی استفاده می کنن. مهم ترین این شاخص ها دوتا هستن: شاخص هنلی و شاخص پاسپورت ایندکس.

شاخص پاسپورت هنلی (Henley Passport Index 2025)

وقتی اسم شاخص پاسپورت میاد، اولین چیزی که به ذهن خیلی ها میرسه، «هنلی پاسپورت ایندکس» هست. این شاخص رو موسسه معتبر Henley & Partners ارائه میده که تو زمینه شهروندی و اقامت جهانی حسابی سرشناسه. هنلی برای رتبه بندی پاسپورت ها از اطلاعات انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (IATA) استفاده می کنه که خودش معتبرترین منبع برای اینجور داده هاست.

روش کار هنلی اینجوریه که می بینه با هر پاسپورت، به چندتا کشور میشه بدون ویزا (Visa-Free)، با ویزای بدو ورود (Visa on Arrival)، با مجوز سفر الکترونیکی (eTA) یا ویزای الکترونیکی (eVisa) که تاییدش از قبل باید گرفته بشه، سفر کرد. هر کدوم از این مقاصد یه امتیاز دارن. اگه لازم نباشه قبل سفر ویزا بگیرید یا برای ویزای الکترونیکی تاییدیه از دولت بگیرید، یه امتیاز کامل می گیرید. اگه ویزای بدو ورود، مجوز بازدیدکننده یا eTA تو فرودگاه بگیرید، بازم یه امتیاز بهتون تعلق می گیره. این سیستم امتیازدهی باعث میشه که رتبه بندی هنلی خیلی دقیق باشه و دائم هم آپدیت میشه.

پاسپورت ایندکس (Passport Index by Arton Capital 2025)

یه شاخص مهم دیگه، «پاسپورت ایندکس» هست که شرکت Arton Capital اونو ارائه میده. این شرکت هم تو حوزه سرمایه گذاری و مهاجرت فعال هستش. پاسپورت ایندکس یه معیار به اسم «امتیاز تحرک» (Mobility Score) داره که نشون میده با یه پاسپورت چقدر میشه آزادانه سفر کرد. این امتیاز هم مثل هنلی، تمام مواردی مثل سفر بدون ویزا، ویزای بدو ورود، ویزای الکترونیکی و eTA رو شامل میشه.

شاید بپرسید خب فرقش با هنلی چیه؟ پاسپورت ایندکس معمولاً کشورهای بیشتری رو برای ارزیابی در نظر می گیره (مثلاً 199 کشور عضو سازمان ملل). همچنین، گاهی اوقات نحوه امتیازدهی جزئیاتش با هنلی فرق داره و همین باعث میشه رتبه ها تو این دو شاخص یکم با هم متفاوت باشن. مثلاً ممکنه قدرت پاسپورت امارات متحده عربی تو پاسپورت ایندکس یه جایگاه خیلی بالاتر از هنلی داشته باشه و این اختلاف برمی گرده به همین تفاوت ها تو روش شناسی.

قدرتمندترین پاسپورت های جهان در سال 2025

حالا که فهمیدیم پاسپورت ها رو چطوری رتبه بندی می کنن، بیاید ببینیم کدوم کشورها تو سال 2025 پاسپورتشون حسابی قدرتمند شده.

رتبه بندی بر اساس شاخص پاسپورت هنلی (Henley Passport Index 2025)

تو آخرین گزارش هنلی، یه تغییر حسابی داشتیم! برای اولین بار بعد از پنج سال متوالی، ژاپن صدرنشینی رو از دست داد. سنگاپور حالا با افتخار در جایگاه اول قرار گرفته و شهروندانش می تونن به 192 مقصد تو دنیا بدون ویزا سفر کنن. این یعنی یه دنیا آزادی سفر!

رتبه	کشور(ها)	تعداد مقاصد بدون ویزا/با تسهیلات
1	سنگاپور	192
2	آلمان، ایتالیا، اسپانیا	190
3	ژاپن، اتریش، فنلاند، فرانسه، لوکزامبورگ، کره جنوبی، سوئد	189
4	دانمارک، ایرلند، هلند، بریتانیا	188
5	بلژیک، جمهوری چک، مالت، نیوزلند، نروژ، پرتغال، سوئیس	187
6	استرالیا، مجارستان، لهستان	186
7	کانادا، یونان	185
8	لیتوانی، ایالات متحده آمریکا	184
9	لتونی، اسلواکی، اسلوونی	183
10	استونی، ایسلند	182

همونطور که می بینید، کشورهای اروپایی هم حسابی خودشون رو بالا کشیدن. آلمان، ایتالیا و اسپانیا تو رتبه دوم قرار گرفتن که با پاسپورتشون میشه به 190 کشور بدون ویزا رفت. ژاپن هم با اینکه یه پله افت کرده، همچنان تو جمع سه تای اول هستش. یه نکته جالب هم در مورد بریتانیا هست که بعد از سال 2017، امسال تونست قدرت پاسپورتش رو از رتبه ششم به چهارم برسونه. اما برعکس، پاسپورت آمریکا به روند نزولی خودش ادامه داده و با دو پله سقوط، به جایگاه هشتم رسیده. به نظر میاد سیاست های مهاجرتی و روابط بین المللی تو این جابجایی ها نقش پررنگی دارن.

رتبه بندی بر اساس پاسپورت ایندکس (Passport Index 2025)

پاسپورت ایندکس هم رتبه بندی خودش رو داره که گاهی با هنلی فرق می کنه. تو این شاخص، امارات متحده عربی معمولاً جایگاه خیلی خوبی داره و میشه گفت جزو بهترین پاسپورت جهان 2025 حساب میشه. امارات با امکان دسترسی بدون ویزا به 133 کشور و 46 مقصد دیگه با ویزای فرودگاهی یا الکترونیکی، جایگاه اول رو به خودش اختصاص داده. دلیل این قدرت هم برمی گرده به سیاست های خارجی فعال و روابط دیپلماتیک قوی این کشور.

رتبه	کشور(ها)	امتیاز تحرک (Mobility Score)
1	امارات متحده عربی	179
2	اسپانیا	178
3	سنگاپور، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، بلژیک، لوکزامبورگ، سوئیس، دانمارک، پرتغال، اتریش، نروژ، یونان، ایرلند	177
4	کره جنوبی، ژاپن، فنلاند، سوئد، بریتانیا، ایالات متحده آمریکا	176
5	کانادا، استرالیا، نیوزلند، مالت، جمهوری چک، مجارستان، لهستان	175

این جدول نشون میده که امارات تو شاخص پاسپورت ایندکس حرف اول رو میزنه. بعد از اون، اسپانیا به تنهایی تو رتبه دوم قرار گرفته. سنگاپور و کره جنوبی هم نسبت به سال گذشته رشد خوبی داشتن و همراه با خیلی از کشورهای اروپایی، جایگاه های بالایی رو به خودشون اختصاص دادن. این تفاوت رتبه با هنلی به خاطر اینه که پاسپورت ایندکس، ویزای الکترونیکی و eTA رو با یه وزن متفاوت تو امتیاز تحرک حساب می کنه.

ضعیف ترین پاسپورت های جهان در سال 2025

همون قدر که پاسپورت های قوی مهم هستن، دونستن در مورد ضعیف ترین پاسپورت جهان 2025 هم خالی از لطف نیست. این کشورها معمولاً با چالش های دیپلماتیک، جنگ، تحریم یا بی ثباتی سیاسی دست و پنجه نرم می کنن.

رتبه بندی بر اساس شاخص پاسپورت هنلی (Henley Passport Index 2025)

متأسفانه، افغانستان همچنان ته لیست رتبه بندی هنلی قرار داره. شهروندان افغانستان فقط می تونن به 27 مقصد بدون ویزا سفر کنن که نشون دهنده محدودیت های شدید برای این پاسپورت هست. بعد از افغانستان، عراق و سوریه هم تو این لیست قرار دارن.

رتبه	کشور(ها)	تعداد مقاصد بدون ویزا/با تسهیلات
104	افغانستان	27
103	عراق	29
102	سوریه	30
101	پاکستان	33
100	یمن، سومالی	35
99	فلسطین، نپال	38
98	کره شمالی	39
97	بنگلادش	40
96	لیبی، سریلانکا	41
95	کوزوو	42

رتبه بندی بر اساس پاسپورت ایندکس (Passport Index 2025)

تو شاخص پاسپورت ایندکس هم وضعیت شبیه به هنلیه. سوریه و افغانستان همچنان در انتهای لیست قرار دارن. دارندگان این پاسپورت ها فقط به حدود 40 کشور جهان می تونن بدون ویزا یا با ویزای فرودگاهی/الکترونیکی سفر کنن. این یعنی برای سفر به بیشتر کشورهای دنیا، باید حتماً ویزا بگیرن که کار رو خیلی سخت می کنه.

دلایل اصلی این ضعف پاسپورت ها همونطور که گفتیم، معمولاً به مشکلات داخلی و خارجی برمی گرده؛ مثل جنگ های داخلی، تحریم های بین المللی، بی ثباتی سیاسی، و روابط دیپلماتیک محدود. این عوامل باعث میشن کشورهای دیگه برای پذیرش شهروندان این کشورها سخت گیری های بیشتری داشته باشن و همین هم روی آزادی سفر تاثیر مستقیم میذاره.

جایگاه پاسپورت ایران در رتبه بندی جهانی 2025 و فرصت های سفر

حالا می رسیم به سوال مهمی که برای خیلی از ایرانی ها پیش میاد: رتبه پاسپورت ایران 2025 کجاست و باهاش میشه به چه کشورهایی سفر کرد؟

رتبه پاسپورت ایران بر اساس شاخص هنلی 2025

تو شاخص هنلی 2025، پاسپورت ایران متأسفانه همچنان تو رده های پایینی قرار داره. ایران با رتبه 93، امکان سفر بدون ویزا به 44 کشور رو فراهم می کنه. این رتبه تقریباً مشابه کشورهایی مثل سودان و اریتره هست. اگه به سال های گذشته نگاه کنیم، جایگاه پاسپورت ایران تغییر چشمگیری نداشته و هنوز با محدودیت های زیادی روبروئیم. این وضعیت برمی گرده به تحریم ها و روابط بین المللی.

رتبه پاسپورت ایران بر اساس پاسپورت ایندکس 2025

تو رتبه بندی پاسپورت ایندکس هم رتبه پاسپورت ایران همچنان تو رده های آخر قرار داره. بر اساس این گزارش، پاسپورت ایران تو جایگاه 81 از 91 قرار گرفته. با این پاسپورت، ایرانی ها می تونن به 57 کشور جهان بدون ویزا یا با دریافت ویزای فرودگاهی/الکترونیکی سفر کنن. این تفاوت عدد با هنلی، همونطور که گفتیم، به خاطر تفاوت تو معیارها و نحوه محاسبه امتیاز تحرک هست.

با توجه به آخرین آمار، با پاسپورت ایران در سال 2025، بسته به شاخص مورد بررسی، می توانیم به حدود 44 تا 57 کشور جهان بدون نیاز به ویزای از پیش تعیین شده سفر کنیم.

لیست جامع کشورهای بدون نیاز به ویزا برای دارندگان پاسپورت ایرانی (2025)

خب، شاید براتون سوال باشه که این 44 یا 57 کشور دقیقاً کدومان؟ اینجا یه لیست از کشورهایی که با پاسپورت ایرانی می تونید بدون ویزا سفر کنید رو براتون آوردیم:

• آسیا: ارمنستان، عراق، مالزی، قزاقستان، ترکیه، گرجستان (معمولاً با محدودیت زمانی اقامت)
• آمریکای لاتین و کارائیب: دومینیکا، هائیتی، ونزوئلا، جمهوری سورینام، جزایر کوک
• اقیانوسیه: میکرونزی

این لیست شامل کشورهایی هست که سفر بدون ویزا رو برای ایرانی ها فراهم می کنن. البته همیشه قبل از سفر، حتماً قوانین رو چک کنید چون ممکنه تغییر کنن.

لیست کشورهای با ویزای بدو ورود (Visa On Arrival) برای دارندگان پاسپورت ایرانی (2025)

ویزای بدو ورود یعنی اینکه وقتی به مقصد می رسید، همون جا تو فرودگاه یا مرز می تونید ویزاتون رو بگیرید. برای ایرانی ها، حدود 28 کشور این امکان رو فراهم کردن:

1. آذربایجان
2. بولیوی
3. بوروندی
4. کامبوج
5. کیپ ورد (دماغه سبز)
6. کومور
7. لائوس
8. لبنان
9. ماکائو
10. ماداگاسکار
11. مالدیو
12. موریتانی
13. موزامبیک
14. نپال
15. نیوئه
16. عمان
17. پالائو
18. قطر
19. رواندا
20. ساموآ
21. سیشل
22. سیرالئون
23. سومالی
24. سوریه
25. تیمور شرقی
26. توگو
27. تووالو
28. زیمبابوه

یادتون باشه که ممکنه هزینه هایی برای این ویزاها لازم باشه، مدت اعتبارشون فرق کنه و مدارک خاصی هم بخوان. پس همیشه قبل سفر حسابی تحقیق کنید.

لیست کشورهای با ویزای الکترونیکی (eVisa/eTA) برای دارندگان پاسپورت ایرانی (2025)

ویزای الکترونیکی یا eTA بهتون این امکان رو میده که قبل از سفر، به صورت آنلاین برای ویزا اقدام کنید و تاییدش رو بگیرید. برای ایرانی ها، کشورهایی مثل پاکستان و سریلانکا این گزینه رو دارن. این کار رو خیلی راحت تر از گرفتن ویزای سنتی می کنه و دیگه لازم نیست برید سفارت یا کنسولگری.

در کل، جایگاه پاسپورت ایران تحت تأثیر عوامل مختلفی مثل تحریم ها، روابط بین الملل و سیاست های مهاجرتی قرار داره. اگه روابط دیپلماتیک بهتر بشه و ثبات اقتصادی و سیاسی افزایش پیدا کنه، می تونیم امیدوار باشیم که رتبه پاسپورت ایران هم تو سال های آینده بهتر بشه.

عوامل مؤثر بر قدرت و رتبه بندی پاسپورت ها (یه نگاه عمیق تر)

اگه بخوایم صادق باشیم، قدرت یه پاسپورت فقط به تعداد کشورهایی که میشه باهاش سفر کرد برنمی گرده. پشت این رتبه بندی ها، کلی عامل دیگه هم هستن که نقش پررنگی دارن. بیاین با هم یه نگاهی بهشون بندازیم.

روابط دیپلماتیک و توافق نامه های دوجانبه

مهم ترین عامل تو قدرت یه پاسپورت، روابط خوب دیپلماتیک یه کشور با بقیه دنیاست. وقتی دو تا کشور روابط دوستانه و محکمی دارن، احتمال اینکه برای شهروندهای همدیگه تسهیلات ویزایی بذارن، خیلی بیشتر میشه. توافق نامه های دوجانبه برای لغو ویزا یا دادن ویزای بدو ورود، دقیقاً نتیجه همین روابط خوب دیپلماتیکه.

ثبات سیاسی، اقتصادی و امنیتی یک کشور

وقتی یه کشور از نظر سیاسی، اقتصادی و امنیتی باثبات باشه، کشورهای دیگه با خیال راحت تری به شهروندهای اون کشور اجازه ورود میدن. کشوری که درگیر جنگ داخلیه، اقتصادش داغونه یا امنیتش تو خطره، معمولاً پاسپورت ضعیف تری داره. هیچ کشوری دوست نداره پذیرای مهاجران غیرقانونی یا افرادی باشه که ممکنه امنیت رو به خطر بندازن.

عضویت در اتحادیه ها و سازمان های بین المللی

عضویت تو اتحادیه های قوی مثل شینگن یا اتحادیه اروپا، به صورت اتوماتیک قدرت پاسپورت رو حسابی بالا می بره. مثلاً با داشتن پاسپورت یه کشور عضو شینگن، می تونید به تمام 27 کشور این منطقه بدون ویزا سفر کنید. این خودش یه امتیاز بزرگ حساب میشه و نشون میده که چقدر همکاری های منطقه ای میتونه روی آزادی سفر تاثیرگذار باشه.

اثرات تحریم ها و منازعات منطقه ای/بین المللی

تحریم های بین المللی و درگیری های منطقه ای یا جهانی، حسابی می تونن قدرت یه پاسپورت رو پایین بیارن. وقتی کشوری تحت تحریمه یا روابط پرتنشی با دنیا داره، اغلب کشورهای دیگه برای شهروندهای اون کشور محدودیت های ویزایی اعمال می کنن. این قضیه برای ایران هم اتفاق افتاده و متاسفانه تحریم ها و مسائل سیاسی روی ارزش پاسپورت کشورها مثل ایران تاثیر منفی گذاشته.

سیاست های مهاجرتی و امنیتی کشورها

هم کشور صادرکننده پاسپورت و هم کشورهای مقصد، سیاست های مهاجرتی و امنیتی خودشون رو دارن که روی رتبه بندی تاثیر میذاره. بعضی کشورها سیاست های سخت گیرانه تری دارن و کمتر ویزا میدن، در حالی که بعضی دیگه برای جذب توریست یا سرمایه گذار، سیاست های بازتری رو در پیش می گیرن. این سیاست ها دائم در حال تغییرن و به همین خاطر، رتبه بندی پاسپورت ها هم پایداری کامل نداره.

آزادی سفر جهانی: روندها، نابرابری ها و چشم انداز آینده

با اینکه رتبه بندی پاسپورت ها دائم در حال تغییره، ولی یه سری روندهای کلی هم هست که می تونیم بهشون نگاه کنیم.

افزایش کلی آزادی سفر در طول زمان

اگه به گذشته نگاه کنیم، متوجه میشیم که آزادی سفر تو دنیا به صورت کلی رو به افزایش بوده. مثلاً تو سال 2006، به طور متوسط با هر پاسپورت می شد به 58 کشور بدون ویزا سفر کرد، اما تو سال 2025 این عدد به 109 کشور رسیده. یعنی آزادی سفر تقریباً دو برابر شده! این یعنی جهان داره به سمت بازتر شدن حرکت می کنه و مردم راحت تر می تونن از مرزها عبور کنن.

رشد نابرابری در آزادی سفر بین قوی ترین و ضعیف ترین پاسپورت ها

با وجود افزایش کلی آزادی سفر، متاسفانه یه روند نگران کننده هم وجود داره: شکاف بین قوی ترین پاسپورت های دنیا و ضعیف ترین ها داره بیشتر میشه. یعنی در حالی که شهروندهای کشورهای قوی تر به مقاصد بیشتری دسترسی پیدا می کنن، شهروندهای کشورهای ضعیف تر همچنان با محدودیت های زیادی روبروان. این نابرابری، نشون دهنده یه شکاف عمیق تو روابط دیپلماتیک و وضعیت اقتصادی-سیاسی کشورهاست.

مثلاً با اینکه پاسپورت آمریکا تو شاخص هنلی کمی افت کرده، اما دارندگانش می تونن به 184 مقصد بدون ویزا سفر کنن، در حالی که افغانستان فقط 27 مقصد رو داره. این یعنی یه دنیا تفاوت تو آزادی حرکت.

نقش کشورهایی که برای جذب گردشگر، سیاست های حذف ویزا را در پیش می گیرند

یه نکته جالب دیگه اینه که بعضی کشورها، مخصوصاً کشورهای جزیره ای کوچک یا کشورهایی که به شدت به گردشگری وابسته هستن، سیاست های حذف ویزا یا صدور ویزای بدو ورود رو در پیش گرفتن تا گردشگر بیشتری جذب کنن. این کشورها معمولاً به 198 ملیت مختلف اجازه ورود بدون ویزا یا با ویزای بدو ورود رو میدن. بروندی، جزایر کومور، مالدیو، سیشل و رواندا از جمله این کشورها هستن. این سیاست ها به نفع مسافرهاست و فرصت های جدیدی رو برای سفر ایجاد می کنه.

پیش بینی های کلی برای آینده رتبه بندی پاسپورت ها

پیش بینی آینده رتبه بندی پاسپورت ها کار سختیه، چون به عوامل زیادی بستگی داره که دائم در حال تغییرن. اما میشه گفت که روابط دیپلماتیک، ثبات اقتصادی و سیاسی، و همچنین سیاست های مهاجرتی کشورها، همچنان نقش اصلی رو بازی می کنن. اگه روند جهانی به سمت صلح و همکاری بیشتر پیش بره، احتمالاً آزادی سفر هم بیشتر میشه، اما متاسفانه نابرابری ها بین پاسپورت های قوی و ضعیف هم ممکنه ادامه پیدا کنه.

برای همین، داشتن اطلاعات به روز و دقیق مثل رتبه بندی جهانی پاسپورت ها همیشه به کارمون میاد تا بتونیم بهترین تصمیم ها رو برای آینده و سفرهای خودمون بگیریم.

نتیجه گیری و جمع بندی

تا اینجا حسابی در مورد جدیدترین جدول پاسپورت کشورها در سال 2025 صحبت کردیم و فهمیدیم که چقدر این رتبه بندی ها برای برنامه ریزی های مختلف زندگی مون مهمه. دیدیم که سنگاپور و امارات متحده عربی (بسته به شاخص) تونستن تو صدر لیست قدرتمندترین پاسپورت جهان 2025 قرار بگیرن و ژاپن هم همچنان جزو قدرت های برتره. از اون طرف، افغانستان، عراق و سوریه متاسفانه هنوز هم ته لیست ضعیف ترین پاسپورت جهان 2025 قرار دارن و شهرونداشون با محدودیت های زیادی روبرو هستن.

در مورد رتبه پاسپورت ایران 2025 هم متوجه شدیم که تو رده های پایینی قرار داره و باهاش میشه به حدود 44 تا 57 کشور بدون ویزا یا با تسهیلات ویزایی سفر کرد. عوامل زیادی مثل روابط دیپلماتیک، ثبات سیاسی و اقتصادی و تحریم ها روی این رتبه بندی ها تاثیر دارن و باعث میشن که قدرت یه پاسپورت دائم در حال تغییر و تحول باشه.

پس اگه قصد سفر، مهاجرت، تحصیل یا حتی سرمایه گذاری تو کشورهای دیگه رو دارین، حتماً حواستون به رتبه بندی جهانی پاسپورت ها باشه و قبل از هر اقدامی، آخرین وضعیت رو با دقت بررسی کنید. این اطلاعات بهتون کمک می کنه تا با چشم بازتری تصمیم بگیرید و بهترین مسیر رو برای رسیدن به اهدافتون انتخاب کنید. یادتون نره که دنیا پر از فرصت های جدیده و با یه برنامه ریزی درست، میشه به خیلی هاشون دست پیدا کرد!